Trần Nguyễn
Tiến sĩ Lê Duy Cấn – Ủy Viên Ngoại Vụ LIÊN HỘI NGƯỜI VIỆT CANADA – người đã vận động chương trình định cư Canada
với tên gọi “CHƯƠNG TRÌNH NHÂN ĐẠO VÀ BÁC ÁI” này cùng kết hợp với Tiến sĩ
Nguyễn Đình Thắng – Giám đốc điều hành Ủy ban cứu người vượt biển BPSOS – đã có
buổi hội thoại với Đài Radio Saigon Houston vào ngày 14/6/12, chúng tôi xin lược trích những
điểm tin chính trong cuộc hội thoại để cộng đồng người Việt có cái nhìn rõ
thêm về chương trình NHÂN ĐẠO VÀ BÁC ÁI
Dưới đây là các điểm chính:
(1) Chương trình của Canada
chỉ áp dụng cho số nhỏ những người đã ở Thái Lan từ lâu (trong chương trình
CPA) và một số người đã được thừa nhận là tị nạn ở Cambodia.
(2) Thể thức để thực hiện chương trình này là nộp đơn và
phải chờ ít ra là 30 tháng mới được cứu xét đơn. Không có gì bảo đảm là sẽ được
cứu xét. Nếu được cứu xét thì phải mất thêm một thời gian nữa. Có thể tổng cộng
lên đến 05 năm.
(3) Tuyệt đối không được thông báo ra ngoài về chương trình
này. Bằng không chính phủ Thái Lan có thể sẽ không chấp nhận tiếp tục thực hiện
chương trình này và cũng có thể sẽ rất khó khăn đối với người mới đến tị nạn từ
Việt Nam
và áp lực UNHCR phải đánh rớt mọi hồ sơ xin tị nạn.
Còn vấn đề gây quỹ
thì không có bàn đến trong buổi hội thoại. Tuy nhiên, thực tế là:
(1) Còn phải chờ 30 tháng kể từ ngày nộp đơn (hiện tại vẫn
chưa nộp đơn) thì không có lý do gì để gây quỹ lúc này..
(2) Liên Hội Người Việt Canada đã có quỹ nên không cần gây
quỹ, như vậy sẽ bảo vệ được tính cách kín đáo cho chương trình; cũng như để
không gây khó khăn cho chính phủ Thái Lan và ảnh hưởng đến chính sách của họ
đối với người tị nạn hiện nay.
(3) Nếu cần gây quỹ thì Liên Hội Người Việt Canada
sẽ chính thức thông báo.
Và điều quan trọng
nhất đó là CHƯƠNG TRÌNH NÀY HOÀN TOÀN KHÔNG ÁP DỤNG CHO NHỮNG NGƯỜI ĐẾN TỊ NẠN
THÁI LAN SAU NÀY.
Bởi vì trong cuộc hội thoại này bao gồm nhiều vấn đề, vì thế
để đi thẳng vào vấn đề chương trình định cư Canada nên chúng tôi chỉ viết lại
về chương trình đinh cư này. Nếu công đông người Việt muốn nghe hết về
cuộc hội thoại, vui lòng click vào link sau:
http://www.radiosaigonhouston.com/
ĐÀI RADIO SAIGON HOUSTON HỘI THOẠI VỚI TIẾN SĨ NGUYỄN ĐÌNH
THẮNG VÀ TIẾN SĨ LÊ DUY CẤN VỀ “CHƯONG
TRÌNH NHÂN ĐẠO & BÁC ÁI” VỀ VIỆC TÁI ĐỊNH CƯ CANADA (thứ năm ngày 14/06/2012)
(Phút 19`:21” )
Phóng viên Dương Phục: Theo chỗ chúng tôi được biết thì Canada vẫn
là 01 quốc gia mà như là anh Lê Duy Cấn
đã nhiều lần tường trình với thính giả là có những cuộc vận động mạnh và dễ dàng
để cho những người ở trại tị nạn trước đây, thí dụ như những người ở trại Phi
Luật Tân cuối cùng thì cũng được Canada hứng. Và ngay bây giờ cũng có 01 số
người tị nạn cũng bị kẹt, không riêng gì Thái Lan, mà còn 01 số quốc gia khác
nữa cũng bị kẹt, thì bây giờ không biết là giải quyết như thế nào? Bên phía anh
Lê Duy Cấn hình như cũng đương có các cuộc vận động về lãnh vực này, phải không
anh, thưa anh Cấn ạ?
Tiến sĩ Lê Duy Cấn : Vâng. Trước khi trả lời câu hỏi của anh,
tôi xin đóng góp ý kiến về phía anh Quang Hưng và anh Thắng có nói về cái bảng
thông cáo chung về hạt điều, thì chúng tôi thấy là 01 khi mà cái bảng thông cáo
chung này được phổ biến mạnh mẽ về Việt Nam thì những nhà sản xuất tư nhân, họ
thấy được quyền lợi của họ bị đe dọa bởi chính sách của chính quyền cộng sản Việt
Nam. Do đó cũng là cái động lực để chính họ làm áp lực với chính quyền cộng sản
Việt Nam
để bỏ chính sách dùng mấy người tù nhân như anh Thắng nói là 01 cách bóc lột
như vậy. Tôi hi vọng không những là áp lực của ở bên hải ngoại mà áp lực ngay ở
trong nước nữa sẽ làm cho chính quyền cộng sản phải thay đổi chính sách
(Phút 20`: 48”)
Bây giờ trở lại câu hỏi của
anh về vấn đề tị nạn thì từ trước tới bây giờ, tức là từ năm 1977 cho đến bây
giờ đó thì Canada vẫn có chương trình gọi là “CHƯƠNG TRÌNH TƯ NHÂN BẢO TRỢ’,
tức là 01 nhóm 05 người công dân hoặc là thường trú nhân Canada không có tiền
án và cũng có lợi tức hàng năm thì có thể bảo lãnh được 01 hoặc 02 gia đình tùy
theo hoàn cảnh của gia đình tị nạn. Ngoài ra các hội đoàn cũng có thể bảo lãnh
được những người tị nạn qua chương trình này. Chúng tôi từ năm 1988 cho đến bây
giờ, LIÊN HỘI NGƯỜI VIÊT CANADA vẫn còn tiếp tục vận động bà con ở bên này
thành lập các nhóm tư nhân bảo trợ để bảo trợ các đồng bào tị nạn, tức là những
người đã có qui chế tị nạn rồi. Thì chúng tôi làm việc này cùng với lại ỦY BAN
CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN bên Hoa Kỳ.
Anh Thắng, anh Dương Phục còn nhớ , vấn đề với
chị Trương Anh Thùy và giáo sư Nguyễn Vĩnh Khương, từ năm 1988 cho đến gần đây
nhất anh Dương Phục vừa mới nhắc, chúng tôi có bảo lãnh được 275 người bên Phi
Luật Tân sang Canada
trong chương trình “TỚI BỜ TỰ DO”. Và gần đây nhất, chúng tôi có 01 buổi họp
với lại ông bộ trưởng di trú của Canada, ông Jason Kenney. về
cái trường hợp của 64 người ở bên Thái Lan trên 20 năm nay, tức là họ bị kẹt
lại bên Thái Lan trên 20 năm nay, và họ cũng không có qui chế tị nạn. Thì đây
là những người trong hoàn cảnh tương tự như là những người ở Phi Luật Tân mà
chúng tôi đã giúp định cư ở bên Canada
trước đây. Thì Ông bộ trưởng có cho chúng tôi biết là bộ di trú sẵn sàng cứu
xét những cái đơn xin nhập cư của họ qua 01 cái chương trình, cũng là chương
trình đặc biệt gọi là chương trình nhân đạo mà họ áp dụng cho cái trường hợp mà
họ đã áp dụng cho những người bên Phi Luật Tân, Tôi hi vọng 01 khi chúng tôi đã
lập xong hết cả, tức là làm việc với luật sư Trịnh Hội để lập hồ sơ hoàn toàn
của tất cả những người này, thì bộ di trú sẽ cử 01 người từ Singapore sang bên
Thái Lan để xét các hồ sơ đó.
Song song với trường hợp của những người mà đã ở bên Thái Lan trên 20 năm
đó, thì các đồng bào nào ở bên Thái Lan cũng như ở các quốc gia khác mà không
có 01 triển vọng định cư ở các quốc gia đó, 01 khi họ có qui chế tị nạn rồi thì
có thể bên Canada, nếu chúng tôi lập được các nhóm tư nhân bảo trợ như từ trước
đến giờ chúng tôi đã làm, chúng tôi có thể giúp các đồng bào đó sang bên Canada
định cư.
Chúng tôi cũng xin nói thêm là cái thời gian mà để bộ di trú xét những cái tờ đơn xin bảo trợ như vậy đó, trước
đây nó chỉ có 18 tháng thôi, và bây giờ họ đã cho chúng tôi biết là sẽ kéo dài
tối thiểu là 30 tháng, tức là hơn 02 năm, tại vì số người xin tị nạn Canada,
xin vào Canada quá nhiều thành ra việc xét đơn nó bị đình trệ. Mà nếu có làm
đơn ngay bây giờ nữa thì cũng phải đợi 03 năm hay trên 03 năm nữa mới có thể
can thiệp Nếu mà tất cả các điều kiện di trú của Canada được thỏa đáng nhất
Phóng viên Dương Phục: Vâng, anh Nguyễn Đình Thắng ạ?
Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng: Dạ vâng. Cái điều ấy nó đang :
+ Thứ
nhất nó cũng mở ra 01 cơ hội cho 01 số người, số nhỏ những người mà đã trốn trại
ngày xưa để không bị cưỡng bức hồi hương và đã sống lây lất ở bên Thái Lan từ
mấy chục năm nay. Nhưng mà đồng thời phải rất là cẩn thận. Trước khi mà anh Cấn
và phái đoàn ở bên Canada tiếp xúc với ông bộ trưởng di trú đó, thì chúng tôi
có nhắc rằng cái việc này phải hoàn toàn giữ kín, bởi vì nếu mà đưa ra thì thứ
nhất nó tạo sự ngộ nhận ở trong phạm vi Thái Lan và có thể ngay ở Việt Nam. Và
Thái Lan họ sẽ rất nhạy cảm trong vấn đề này. Bởi vì trong bao nhiêu năm qua,
họ muốn ngăn chặn làn sóng tị nạn từ các nơi đổ về Thái Lan.
Hiện nay Thái Lan
có mấy trăm ngàn người tị nạn, thành ra họ cũng mệt mỏi lắm. và bất luận cái
chuyện gì xảy ra cũng có thể họ sẽ ghim vào cái cớ đó, nói rằng đang tạo ra 01
cái hiện tượng gọi là nam châm, tức là thu hút thêm người chạy sang Thái Lan,
và họ sẽ từ chối quyền tị nạn, có khi trục xuất. Nó sẽ phản tác dụng cho hàng
trăm người Việt mình và hàng trăm ngàn người tị nạn từ các nơi về. Thành ra
mọi chuyện phải yên ắng, không được nói ra.
Và theo như chúng tôi biết thì có
thể anh Cấn sẽ xác nhận đó là chính bên Canada và bên Thái Lan họ cũng yêu cầu
phải hoàn toàn kín đáo về việc này, không được nói ra; và cũng không có lí do gì
để nói ra cái vấn đề này. Vì cũng phải 03 năm nữa mới được cứu xét, và tất cả
những người cần cứu xét đều đã có danh sách.
+ Thứ hai nữa là trong số người tị
nạn, thì trong mấy tuần qua, luật sư Nina rồi An Phong này kia và cá nhân chúng
tôi cũng nhận được khá nhiều các email, các cú điện thoại của người tị nạn họ
tưởng lầm rằng: NẾU KHÔNG ĐƯỢC XÉT LÀ TỊ
NẠN BỞI LIÊN HIỆP QUỐC, THÌ HỌ VẪN CÓ THỂ ĐI ĐỊNH CƯ SANG CANADA. CHUYỆN NÀY
HOÀN TOÀN KHÔNG CÓ. Cái giải pháp mà anh Cấn đã điều đình được với lại bên bộ di
trú Canada chỉ áp dụng cho những người đã kẹt ở bên Thái Lan TỪ XA XƯA, TỪ THỜI
THUYỀN NHÂN, KHÔNG HỀ ÁP DỤNG CHO NHỮNG NGƯỜI MỚI CHẠY SANG THÁI LAN MÀ KHÔNG
ĐƯỢC XÉT LÀ TỊ NẠN. Và hịện nay nó có sự ngộ nhận rất lớn, mọi người đều đồn
rằng là không được Cao Ủy xét thì vẫn cứ đi Canada, Thì cái đó là cái điều mà
chúng tôi hết sức là lo lắng, rất là quan tâm. Một mặt là từ những người tị nạn
của mình khấp khởi mừng thầm mà không có đúng. Thứ hai là tôi e rằng Thái Lan
mà biết đươc rằng chúng ta đang phổ biến những cái thông tin này tạo nên sự
phấn khởi và hoàn toàn sai lạc ở nơi người Việt thì chính họ cũng có thể rút
lại ngay cả cái thỏa thuận đối với lại chính phủ Canada, thành ra là sáu mươi
mấy người Việt mà đã đến Thái Lan từ xa xưa
PHÚT 28`:47”
Tiến sĩ Lê Duy Cấn: Anh Dương Phục với anh Quang Hưng cho tôi
nói 01 chút xíu. Các vấn đề tị nạn như anh Thắng nói đó, thì tôi cũng rất đồng
ý với anh Thắng. Từ trước tới giờ. Anh Thắng tiếp xúc với tôi rất thường xuyên về
vấn đề tị nạn cũng như là về sinh hoạt của Camsa. Cũng xin nói rõ ràng lại là
những người mà được chính phủ Canada
xét qua cái chính sách “ NHÂN ĐẠO VÀ BÁC ÁI” ở Thái Lan thì là những người đã ở
đó được hơn 20 năm rồi chứ không phải là những người vừa mới sang. Điểm thứ hai
tôi muốn nói rõ thêm là trên nguyên tắc thì tất cả những người được Cao ủy tị
nạn cho cái qui chế tị nạn, bất cứ 01 cái quốc gia nào không có triển vọng được
định cư thì có thể làm đơn nếu mà được một nhóm tư nhân bảo lãnh; hoặc là 01
hội đoàn Canada bảo lãnh trong cái chương trình “TƯ NHÂN BẢO TRỢ", có thể nộp
đơn để xin vào Canada; nhưng mà nó dựa trên 01 số điều kiện:
+ Điều kiện thứ nhất:
phải có 01 cái hội đoàn hoặc là 01 nhóm tư nhân ở bên Canada đứng ra để mà làm
đơn xin bảo lãnh..
+ Điều kiện thứ hai:
là phải được nhân viên của bộ di trú Canada phỏng vấn và chấp thuận, sau khi đã
xét tất cả những cái quá trình về cuộc
sống trong quá khứ, ví dụ như đã bị tù tội chưa hay là đã vi phạm về pháp luật
chưa, không những là ở tại Việt Nam mà cả các quốc gia khác.Thành ra là 01 khi
nộp đơn để xin vào Canada đó, không có nghĩa là họ sẽ chắc chắn chấp thuận mà
họ sẽ phải điều tra rất là kĩ lưỡng và họ sẽ phỏng vấn 01 cách rất là chi tiết.
Và thời gian chờ đợi như tôi nói hồi nãy, thì trên nguyên
tắc họ nói là 30 tháng, nhưng mà có thể còn lâu hơn nữa, tức là mình nghĩ có
thể từ 03 cho đến 05 năm mới đượcc kết quả, nên không có nghĩa là cứ nộp đơn là
sẽ tự động được vào Canada đâu. Tôi xin nói rõ để cho các thính giả được rõ như
vậy.
Mong rằng những điểm tin chính mà chúng tôi tóm lược lại
trên đây sẽ giúp công đồng người Việt có cái nhìn rõ hơn về chương trình NHÂN ĐẠO
VÀ BÁC ÁI.